Świadczenia rodzinne

 

KOORDYNACJA SYSTEMÓW ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO
- ŚWIADCZENIA RODZINNE

 

     Na terenie Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego to wspólnotowe uregulowania prawne, które uzupełniają ustawodawstwo wewnętrzne danego państwa członkowskiego. Przepisy te zawierają zasady, umożliwiające swobodne podejmowanie zatrudnienia jednocześnie lub kolejno w kilku państwach zapobiegając komplikacjom podlegania lub nie podlegania systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego jest gwarantem zachowania przez osoby migrujące praw nabytych z zakresu zabezpieczenia społecznego oraz praw będących w trakcie nabywania tak, aby osoby, które chcą skorzystać ze swobody przemieszczania i osiedlania, nie były traktowane gorzej.

     Przepisy o koordynacji obowiązują na terenie: Austrii, Belgii, Bułgarii, na Cyprze, w Republice Czeskiej, Danii (z wyjątkiem Grenlandii i Wysp Faro), Estonii, Finlandii, we Francji (także na obszarze Reunion, Martyniki, Gwadelupy i Gujany Francuskiej), Grecji, Hiszpanii, Irlandii, na Litwie, w Luksemburgu, na Łotwie, Malcie, w Niemczech, Holandii, Polsce, Portugalii (w tym na Maderze i Azorach), Rumunii, na Słowacji, w Słowenii, Szwecji, na Węgrzech, we Włoszech, w Wielkiej Brytanii (na Gibraltarze, nie obowiązują natomiast na Wyspie Man i Wyspach Normandzkich) oraz Islandii, Lichtensteinie i Norwegii, a także w Szwajcarii.

     Na terenie Polski przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podlegają następujące świadczenia rodzinne: zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego, zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne (art. 2. ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 139, poz. 992 ze zm.).

PODSTAWY PRAWNE

     W dniu 1 maja 2010 r. miejsce Rozporządzeń 1408/71 oraz 574/72 w unijnym porządku prawnym zajęły odpowiednio rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – jako nowe rozporządzenie podstawowe oraz rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - jako nowe rozporządzenie wykonawcze.
W przypadku Szwajcarii nowe przepisy obowiązują od 1 kwietnia 2012 r., natomiast w przypadku Lichtensteinu, Norwegii i Islandii – od 1 czerwca 2012r.
 

Lp.
Nr i tytuł Rozporządzenia Miejsce publikacji
1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego    Dziennik Urzędowy UE
   L 200, 7/06/2004
   Celex nr: 32004R0883
2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
    Dziennik Urzędowy UE
    L 284, 30/10/2009
    Celex nr: 32009R09

 

ZASADY PIERWSZEŃSTWA

 

Dotyczy przebywania na terenie jednego z krajów Unii Europejskiej:

1. Zgodnie z Rozporządzeniem Nr 883/2004 (Dz. Urz. (UE) L166/1 z dn. 29.04.2004r.ze zm.) o państwie pierwszeństwa do wypłaty świadczeń rodzinnych w poszczególnych Państwach Członkowskich decyduje:

  • w pierwszej kolejności - zatrudnienie lub praca na własny rachunek,            
  • w drugiej kolejności - otrzymywanie emerytury lub renty,
  • w ostatniej kolejności – miejsce zamieszkania.

2. W przypadku wykonywania działalności zawodowej, otrzymywania renty lub emerytury oraz zamieszkania na terenie dwóch państw UE, państwem pierwszeństwa jest ten, w którym zamieszkują dzieci i w odpowiednim przypadku, spełnione są dodatkowe kryteria określone w Art. 68 Rozporządzenia 883/2004.

Wniosek o świadczenia rodzinne wystarczy złożyć tylko w jednym Państwie Członkowskim, zgodnie z powyższymi zasadami pierwszeństwa.

Wniosek u ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych na terenie Unii Europejskiej składa się w Państwie Członkowskim, zgodnie z zasadami pierwszeństwa.

1. Jeżeli wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych zostaje złożony zgodnie z zasadami pierwszeństwa w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, instytucja ta po ustaleniu uprawnień do świadczeń rodzinnych przekazuje wniosek do państwa, w drugiej kolejności właściwego w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych.

2. Jeżeli wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych zostaje złożony w instytucji Państwa Członkowskiego, niebędącego państwem w pierwszej kolejności właściwym w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych:

  • instytucja ta przekazuje wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa,
  • instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a za datę złożenia wniosku uznaje się dzień złożenia w pierwszej instytucji (art. 68 Rozporządzeniem  Nr 883/2004).

 

     W związku ze zmianami przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego formularze z serii E 400 zostały zastąpione przez formularze typu SED. Jest to standardowy dokument elektroniczny czyli każdy ustrukturyzowany dokument w formacie umożliwiającym elektroniczną wymianę informacji wyłącznie między instytucjami właściwymi w zakresie realizacji świadczeń rodzinnych w państwach członkowskich.

    

    Do dnia 30 kwietnia 2010r. (w przypadku Szwajcarii – do 31 marca 2012r. natomiast w przypadku Lichtensteinu, Norwegii i Islandii – do 31 maja 2012r.) podstawą koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych na terenie UE i EOG było rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 roku wsprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz rozporządzenie wykonawcze Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 roku dotyczące wykonywania rozporządzenia Rady Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób prowadzących działalność na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Na podstawie w/w przepisów uprawnienia do świadczeń rodzinnych na potrzeby właściwych instytucji zagranicznych potwierdza się na formularzach z serii E 400.

    Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego w Katowicach uprzejmie informuje, iż zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 12.02.2010r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw, podanie może być wniesione za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej (w przypadku ROPS - dostępna na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa Śląskiego: http://rops-katowice.pl, zakładka - BIP).

    Ponadto, podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub profilu zaufanego e-PUAP, natomiast w przypadku podania wniesionego pisemnie, powinno być ono opatrzone własnoręcznym podpisem z podaniem imienia i nazwiska. Ponadto podanie winno zawierać dokładny adres wnoszącego.

    Jednocześnie informujemy, iż z uwagi na wymagania ustawy o ochronie danych osobowych telefonicznie udzielane są wyłącznie informacje ogólne dotyczące przyznawania świadczeń oraz wymaganych dokumentów do postępowań prowadzonych przez ROPS.

    Stosownie do postanowień art. 40 § 4 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz.1071 ze zm.) strona zamieszkała za granicą lub mająca siedzibę za granicą, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w kraju, jest obowiązana wskazać w kraju pełnomocnika do doręczeń. Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.

    W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.